Gestyled of gestijld: de juiste spelling is gestyled. Het woord komt van het Engelse werkwoord "to style", dat in het Nederlands als "stylen" is overgenomen. Voor Engelse werkwoorden die we in het Nederlands gebruiken, geldt dat je de Engelse stam (style) aanhoudt en daar de gewone Nederlandse uitgangen aan plakt. Het voltooid deelwoord wordt dus ge + style + d: gestyled. De d komt uit 't kofschip, omdat de stam eindigt op een l-klank en die niet in 't kofschip zit. "Gestijld" is fout, omdat het Nederlands geen werkwoord "stijlen" kent in deze betekenis; "stijl" is een zelfstandig naamwoord. Ook "gestyld" is fout, omdat je de stam "style" met e aanhoudt. Haar dat door de kapper in Zwolle is gedaan, is dus gestyled, net zoals een woonkamer van een stylist gestyled is. Hieronder lees je de regel, de uitzonderingen en een rij voorbeelden van andere Engelse werkwoorden die precies zo werken.
Hoe vervoeg je stylen in de tegenwoordige tijd?
De stam van stylen is "style", de Engelse vorm. In de tegenwoordige tijd zet je daar de gebruikelijke uitgangen achter: ik style, jij stylet, hij stylet, wij stylen. Die vorm "stylet" ziet er vreemd uit, maar hij volgt exact de regel stam plus t. Vergelijk het met "hij racet" (van racen) en "zij deletet" (van deleten). Je spreekt het gewoon uit als "stailt"; de e in de spelling blijft staan omdat hij in de Engelse stam zit.
In de verleden tijd gebruik je ook 't kofschip. De stam eindigt op een l-klank, dus je krijgt -de: ik stylede, wij styleden. Ook hier blijft de e van de stam staan, waardoor je "stylede" schrijft en niet "stylde". De officiële regels voor Engelse werkwoorden in het Nederlands staan uitgelegd bij Taaladvies.net, de taaldienst van de Nederlandse Taalunie.
Waarom is het geen gestijld?
"Gestijld" oogt Nederlandser en daarom kiezen veel mensen die vorm bij twijfel. Maar het Nederlands heeft geen werkwoord "stijlen" in de betekenis van haar of een ruimte vormgeven. "Stijl" bestaat wel als zelfstandig naamwoord (een huis in jarendertigstijl, iemand met stijl), maar daar leid je geen werkwoord van af. Het werkwoord dat we gebruiken, is het Engelse "stylen", en dat houdt zijn Engelse stam.
Je kunt er wel voor kiezen om het Engelse werkwoord helemaal te vermijden. "Haar laten doen", "haar in model brengen", "een kamer inrichten" of "vormgeven" zijn prima Nederlandse alternatieven. Maar zodra je "stylen" gebruikt, is het voltooid deelwoord gestyled en niets anders. In de Woordenlijst Nederlandse Taal vind je stylen met al zijn vervoegingen terug.
Wat is de algemene regel voor Engelse werkwoorden in het Nederlands?
De regel is in drie stappen samen te vatten. Eén: neem de Engelse stam, inclusief eventuele stomme e aan het eind (style, delete, save, race). Twee: bepaal de laatste klank van die stam, niet de laatste letter. Bij "style" is dat een l-klank, bij "delete" een t-klank, bij "save" een v-klank, bij "race" een s-klank. Drie: pas 't kofschip toe op die klank. Zit de klank in 't kofschip (t, k, f, s, ch, p), dan krijg je -t; anders -d.
Daardoor krijg je soms spellingen die er dubbel uitzien. "Delete" eindigt op een t-klank, dus het voltooid deelwoord wordt ge + delete + t = gedeletet. "Update" wordt op dezelfde manier geüpdatet, met een trema omdat de u en de e anders als één klank gelezen worden. "Race" eindigt op een s-klank, dus geracet. Dat ziet er ongewoon uit, maar het is de officiële spelling. Een toegankelijke uitleg met veel voorbeelden staat bij Onze Taal.
Welke voorbeelden werken precies zoals gestyled?
Een lijstje met veelgebruikte Engelse werkwoorden en hun juiste Nederlandse voltooid deelwoord helpt om het patroon te zien:
- Stylen: gestyled (l-klank, dus d)
- Saven: gesaved (v-klank, dus d)
- Scannen: gescand (n-klank, dus d)
- Downloaden: gedownload (d-klank, dus d)
- Mailen: gemaild (l-klank, dus d)
- Deleten: gedeletet (t-klank, dus t)
- Updaten: geüpdatet (t-klank, dus t)
- Racen: geracet (s-klank, dus t)
- Crashen: gecrasht (sj-klank, dus t)
- Faxen: gefaxt (s-klank, dus t)
- Relaxen: gerelaxt (s-klank, dus t)
Bij woorden als gescand en gedownload zie je dat er geen Engelse stomme e in de stam zit, waardoor de vorm er heel Nederlands uitziet. Bij gestyled, gesaved en gedeletet blijft de e van de Engelse stam staan, en dat is precies waar de meeste twijfel ontstaat. Houd je aan de regel "stam blijft Engels", dan kom je altijd goed uit.
Zijn er Engelse werkwoorden die wel een Nederlandse stam krijgen?
Ja, een klein aantal Engelse werkwoorden is zo ingeburgerd dat de spelling is vernederlandst. Het bekendste voorbeeld is "googelen", met een Nederlandse stam "googel" en het voltooid deelwoord "gegoogeld". Ook "managen" en "coachen" worden als Nederlandse werkwoorden behandeld, al houden ze hun Engelse schrijfwijze: gemanaged, gecoacht. Welke vorm officieel geldt, hangt af van wat de Woordenlijst heeft vastgelegd, en daar kun je bij twijfel altijd terecht. Voor "stylen" is dat helder: Engelse stam, voltooid deelwoord gestyled.
Wie meer wil weten over hoe het Nederlands met leenwoorden omgaat, vindt een goed overzicht in het artikel over leenwoorden op Wikipedia en bij de Taalunie, die de officiële spelling vaststelt.
Hoe gebruik je gestyled in een zin?
Een paar voorbeelden die je direct kunt overnemen, bijvoorbeeld voor een kapperswebsite, een woonblog of een gewone mail:
- "Ik heb mijn haar vanochtend zelf gestyled met een beetje wax."
- "De woonkamer is voor de verkoop professioneel gestyled."
- "Zij stylet elke zaterdag bruiden in haar salon in het centrum van Zwolle."
- "Hij stylede de etalage voor de nieuwe collectie."
- "Gestylede foto's verkopen beter dan snapshots." (bijvoeglijk gebruikt, met een extra e)
Let bij dat laatste voorbeeld op de verbuiging: als je het voltooid deelwoord bijvoeglijk gebruikt voor een de-woord of een meervoud, krijgt het een extra e, net als bij gewone Nederlandse deelwoorden: een gestylede kamer, gestylede kapsels. Zo zie je dat het woord volledig meedraait in de Nederlandse grammatica, alleen met een Engelse stam. En dat is meteen het hele antwoord op de vraag gestyled of gestijld: het Engelse werkwoord blijft Engels in de stam en wordt Nederlands in de uitgang.